|
|
Januari 2010
Slener in de Spotlight met Pillendoosjes
 De eerste gift
Vloeitje voor vloeitje wordt het pakje afgepeld. Wat zou er in zitten? Er komt een klein leren etuitje tevoorschijn. Vol spanning wordt het vetertje los gepeuterd. Er komt een sierlijk koperen doosje tevoorschijn, ingelegd met porselein. Wat is dit voor moois?
De gulle gever laat weten dat het gekocht is in Marokko, het is een pillendoosje.
De gift en de symboliek houden verband met het beroep van de verraste dame. Zij was OK assistent in het Scheper Ziekenhuis in Emmen. Wij schrijven zomer 1972.
Deze gift betekende het begin van een bijzondere verzameling. Prachtige pillendoosjes zijn te bewonderen in een collectie van meer dan 500 stuks, vergaard uit alle windstreken. Gastvrouw is Henny Roeles.
Verzamelen
Overzichtelijk, in een mooi handgeschreven schriftje, is de herkomst van de genummerde doosjes genoteerd. Ook de naam van de gever wordt vaak vermeld .’Alle windstreken’ bestaat uit 77 verschillende afkomsten.. Grappig is dat pillendoosjes overal ter wereld gemaakt zijn met als doel medicijnen te bewaren en bij je te hebben tijdens het reizen. Het is niet zo dat de doosjes voorbehouden zijn aan bepaalde cultuur of werelddelen. Natuurlijk zijn er verschillen en uitvoeringen. Herkomst is vaak herkenbaar aan afbeeldingen en materialen. Landen in Azië gebruiken bv. de olifant graag als versiering. De grondstof en bewerking van een pillendoosje uit Alaska ziet er nu eenmaal anders uit dan een doosje uit Bombay. Deze sierlijke verpakkingen bestaan o a uit zilver, koper, tin, porselein, paarlemoer, ivoor, ebbenhout, zeepsteen enz. De verscheidenheid maakt het verzamelen van deze snuisterijen juist zo bijzonder
Toen  Henny blijk gaf van een groeiende belangstelling voor het fenomeen – Pillendoos –
kreeg ze steeds meer support van vrienden, collega’s, familie en buren die tijdens verre reizen en vakanties in binnen en buitenland op speurtocht gingen naar zo’n kleinood,
Naast de begeerde doosjes werden ook mooie verhalen meegenomen over langdurig pingelen, het afstruinen van markten of het - zo maar binnen vallen bij een apotheker –
Bij deze zoektochten werden ook ronde platte zilveren doosjes, met een oogje op de kop getikt, die als medaillon aan een halsketting te dragen waren. Net zoals medicijnmannen van bepaalde Indianen stammen geneeskrachtige kruiden in een hoorn om hun nek droegen. Maar in die halskettingdoosjes kan ook een fotootje, een plukje haar of iets ander dierbaars in gezeten hebben.
Ritueel en gebruik
Laten we, wat het gebruik betreft, dicht bij huis blijven.
Het gebruik van pillen (medicijnen) had vroeger soms iets ritueels, laat Henny weten.
Vooral dames uit gegoede kringen mochten er graag een show van maken.
Opvallend werd er eerst gevraagd naar een glas water. Het zilveren beugeltasje werd vervolgens open geklikt om tussen pepermunt en loddereindoosje, het pillendoosje voorzichtig en opvallend te vatten. Vaak een sierlijk bewerkt zilveren schroefdoppotje, en deze kostbaarheid moest natuurlijk gezien worden. Het pilletje werd dan met veel ceremonie, tussen duim en vinger naar de mond gebracht en gorgelend met het water doorgeslikt. Tante keek na afloop van deze ceremonie vergenoegd de kring rond en wist dat ze had gescoord.
Deze handeling staat haaks op het huidige pillengebruik. – Even een tabletje uit een aluminiumstrip drukken en snel onder de kraan doorslikken.
Opvallend is, dat er bij het weten van Henny, geen verzamelclubs, netwerkjes of collectieven zijn die zich  georganiseerd bezig houden met het verzamelen van pillendoosjes. Het Apothekermuseum in Doorwerth heeft wel pillendoosjes in de collectie.
De huidige gebruiker van geneesmiddelen, vooral mensen die veel onderweg zijn, worden vaak geholpen door een mechanisme in de verpakking, die door trilling of geluid aangeeft dat het weer tijd is om te slikken.
Pillendoosjes zijn vooral nog ‘hebbedingetjes’ om te verzamelen en kleine kostbaarheden te bewaren.
Henny bedankt voor je gastvrijheid, veel succes met je unieke verzameling.
Voor de alle foto's klik hier
Tekst: Ben Offringa
Foto’s: Guido Hansman
|
bekijk volledige agenda
|
RSS